بیایید کمی در زمان سفر کنیم و به دهه ۹۰ میلادی برگردیم، آن زمان گنو/لینوکس دوران کودکی خود را سپری می‌کرد و بسیار جمع و جور و کوچک بود. آن روزها منابع سخت‌افزاری محدود بودند و کامپیوترها قدرت سخت‌افزاری بالایی نداشتند. زمانی که لینوکس سخت‌افزار قدرتمندی نیاز نداشت و کسی دنبال سبک ترین توزیع های لینوکس نبود.

سال‌ها گذشتند و ویندوز XP به ویندوز 10 تبدیل شد، سر و کله لینوکس‌های جذاب و خوش‌تیپی مثل Elementary و Mint پیدا شد، Mac OS از لحاظ طراحی و عملکرد بهتر و بهتر شد. سیستم عامل‌ها روز به روز حجیم‌تر می‌شدند و سخت افزار و نرم افزار سعی داشتند موازی با هم قدم بردارند.

اینم بخونید بد نیست: معرفی زیباترین توزیع های لینوکس (2019) + لینک دانلود

حالا که من این مقاله را می‌نویسم (تابستان 98) سخت‌افزارهای نسبتا قدرتمندی در بازار هستند و این پیشرفت روز به روز ادامه دارد. اما یک نکته را نباید فراموش کنیم. خیلی از کامپیوترهای قدیمی هنوز هم در بازار وجود دارند و دست به دست می‌چرخند. این زبان بسته‌ها هم نیاز به سیستم عامل دارند و خیلی مناسب نیست که سیستم عامل های مدرن را روی دستگاه‌های 10 یا 15 سال قبل نصب کنیم.

چرا سراغ سبک ترین توزیع های لینوکس می‌رویم؟

لینوکس مرتب در حال پیشرفت است. از همان دوران که لینوس توروالدز هسته لینوکس را نوشت تا امروز که گنو/لینوکس به طور گسترده استفاده می‌شود، این پنگوئن دوست داشتنی مرتب پیشرفت کرده است. لینوس توروالدز در مصاحبه‌ای گفته بود:

25 سال از عمرم را روی لینوکس گذاشتم، 25 سال بعد را روی لینوکس دسکتاپ خواهم گذاشت

این جمله نشان می‌دهد که توزیع های دسکتاپ لینوکس در حال بهبود هستند. اگر نیم نگاهی به آمارها داشته باشیم، می‌بینیم که لینوکس هنوز هم فاصله زیادی با ویندوز دارد. اما رقیب خطرناکی به حساب آمده و هر روز بهتر از قبل می‌شود.

نمودار میزان استفاده از سیستم عامل های دسکتاپ

ویندوز در سیستم‌عامل های دسکتاپ به شدت مورد استفاده قرار می‌گیرد

اینم بخونید بد نیست: معرفی 4 توزیع برتر لینوکس برای بازی (2019) + لینک دانلود

حالا یک سوال مهم مطرح می‌شود:

با این پیشرفت تکنولوژی مشکل ما چیست که می‌خواهیم صندوقچه قدیمی خود را باز کرده و چند توزیع زیرخاکی لینوکس را بیرون بکشیم و نصب کنیم؟ اجازه بدهید جواب را 3 قسمت کنم:

1 – دستگاه شما عتیقه است (منظور قدیمی یا بسیار قدیمی است و می‌دانید که عتیقه معنی بدی ندارد)

مهم‌ترین دلیلی که کاربران را به سمت نسخه‌های قدیمی لینوکس سوق می‌دهد، سخت افزار قدیمی و ضعیف است. اگر عمری از سیستم شما گذشته و دنبال یک توزیع خوب لینوکس برای کامپیوترهای قدیمی می‌گردید، باید اعتراف کنم که حق دارید و جای درستی آمده‌اید. در ادامه می‌گویم چه توزیع هایی خوب هستند.

2 – دستگاه شما جدید است، اما منابع قدرتمندی ندارد

از آن حرف‌ها بود. مگر می‌شود دستگاه امروزی و مدرن سخت‌افزار قدرتمندی نداشته باشد؟ در جواب باید بگویم که چرا نشود؟ بله که می‌شود. اگر Raspberry Pi عزیز را بشناسید، می‌دانید که این کامپیوتر کوچک منابع قدرتمندی ندارد. پس گاهی در سیستم های جدید هم سراغ سبک ترین توزیع های لینوکس می‌رویم.

3 – دستگاه شما هم جدید است هم منابع قدرتمندی دارد. اما دلتان می‌خواهد سراغ سبک ترین توزیع های لینوکس بروید

بعضی وقت‌ها مغز در برابر خواسته‌های ما تسلیم شده و ما با احساسات خود تصمیم می‌گیریم. مثلا من خودم کامپیوتر قدرتمندی دارم، اما دوست دارم توزیع های قدیمی یا سبک لینوکس را هم امتحان کنم. آیا این کار مشکلی دارد؟ تمام حرفم این است که تا صحبت از سبک ترین توزیع های لینوکس شد، نباید فکرتان سمت کامپیوترهایی برود که با نفت کار می‌کنند.

منظور از توزیع سبک لینوکس چیست؟

توزیعی از لینوکس که با منابع محدود اجرا می‌شود. غیب گفتم نه؟ اما انتظار بیشتر از این را داشتید؟ اسم این مدل توزیع‌ها دقیقا عملکرد آن‌ها را نشان می‌دهد. توزیع سبک لینوکس. یعنی ما لینوکس‌هایی طرف حسابیم که بعضی از ابزارهای آن‌ها حذف شده‌اند و گرافیک هم تا حدی کاهش پیدا کرده است.

اینم بخونید بد نیست: معرفی 8 توزیع برتر لینوکس برای هک و تست نفوذ + لینک دانلود

یک لیست از سبک ترین توزیع های لینوکس

1 – Tiny Core | لاغر مردنی و نحیف

tiny core یک لینوکس عالی برای کامپیوترهای قدیمی

Tiny core Linux که به اختصار TCL هم خوانده می‌شود، سبک‌ترین توزیع لینوکس می‌باشد که تا امروز ساخته شده است . Tiny Core به 3 دسته کلی تقسیم می‌شود:

  • Core: عجیب‌ترین چیزی که تا امروز دیده‌اید. یک نسخه لینوکس با حجم 11 مگابایت. تقریبا اندازه یک آهنگ 4 دقیقه‌ای با فرمت mp3 و کیفیت 320. این توزیع رابط گرافیکی نداشته و باید با خط فرمان با هسته سیستم ارتباط برقرار کنید.
  • Tiny core: این نسخه به کاربران تازه وارد توصیه می‌شود و برای اینکه کاربران وحشت نکنند، یک رابط کاربری گرافیکی سبک هم دارد. در Tiny core به کمک کابل می‌توانید به اینترنت وصل شوید. این نسخه هنوز هم در برابر افزایش حجم مقاومت کرده و فقط 16 مگابایت حجم دارد.
  • Coreplus: در اینجا شرکت سازنده آتش به مالش زده و حجم را تا 106 مگابایت بالا برده است. حالا ما می‌توانیم از شبکه وایرلس استفاده کنیم و کیبردی غیر از کیبرد پیشفرض (نسخه us) داشته باشیم. این نسخه برای کاربران تازه کار بسیار ایده‌آل است.

۲ – puppy Linux |وفادار و قابل اعتماد

Puppy یک لینوکس بسیار سبک است و جز سبک ترین توزیع های لینوکس قرار می گیرد

مستقل بودن خوب است. اینکه روی پای خودتان بایستید حرف ندارد. این خصلت خوب را باید از پاپی لینوکس یاد بگیریم. ما با یک نسخه از لینوکس طرف حسابیم که از هیچ توزیع دیگری مثل دبیان یا ابونتو مشتق نشده است.

پاپی لینوکس یک سیستم عامل کامل است. ابزارهای مختلفی در آن قرار گرفته‌اند و نیازهای شما را تا حد زیادی پوشش می‌دهند. شنیده‌اید که می‌گویند جنگ اول به از صلح آخر است؟ نکته پایین را درباره پاپی لینوکس بدانید تا بعدا به مشکل نخورید.

از آنجایی که Puppy Linux داخل حافظه اصلی دستگاه (RAM) اجرا می‌شود. ممکن است تغییرات شما یا حتی دانلودهای شما در هیچ جایی ذخیره نشده و با خاموش کردن سیستم، تمام این اطلاعات از بین بروند. حواستان باشد که در این سیستم عامل چند فصل از سریال مورد علاقه خود را دانلود نکنید.

یک نکته مهم: دانلود، نصب و کار با دو سیستم عامل Tiny Core و Puppy Linux کمی مشکل است. در یک پست جدا باید درباره نصب این سیستم عامل ها در ماشین مجازی صحبت کنیم. فعلا هر سوالی داشتید در بخش نظرات مطرح کنید

3 – Lubuntu | سبک و سریع

لوبونتو در حین زیبا بودن یکی از سریع ترین توزیع های لینوکس هم حساب می‌شود

یادش بخیر. روزهای اول که با لینوکس آشنا شدم همیشه لوبونتو و کوبونتو و زبونتو را با هم اشتباه می‌گرفتم. حالا خود ابونتو به کنار. نمی‌دانستم کدام توزیع سبک‌تر است و درگیر همان بحث هابیل قابیل را کشت یا قابیل هابیل را بودم. اما امروز با اطمینان می‌گویم که لوبونتو یکی از سبک ترین توزیع های لینوکس بوده و انتخاب بسیار خوبی به حساب می‌آید.

لوبونتو برعکس برادر بزرگتر خود (Ubuntu) کمتر به جان سخت افزار افتاده و منابع کمتری نوش جان می‌کند. Lubuntu حجم نسبتا زیادی دارد. چیزی در حدود 700 تا 800 مگابایت. سازندگان آن داشتن 1 گیگابایت Ram و پردازشگر Pentium 11 یا Celeron را برای عملکرد بهتر پیشنهاد داده‌اند. این توزیع گنو/لینوکس حتی از زبونتو هم سیک‌تر می‌باشد. اگر ابونتو را دوست دارید اما دستگاه شما نمی‌تواند آن را اجرا کند، لوبونتو راه حلی خوبی است.

اینم بخونید بد نیست: معرفی 5 توزیع برتر لینوکس برای برنامه نویسی (2019)

۴ – Linux lite | جوان اما جسور

اگر سیستم قدیمی با سخت افزار قدیمی دارید Linux Lite انتخاب بسیار خوبی است

نهایت خلاقیت را در اسم این توزیع می‌بینیم! این اسم به وضوح نشان می‌دهد که با یک نسخه لایت و سبک سر و کار داریم. شما هم قبول دارید که Ubuntu سال‌ها به لینوکس خدمت کرد و برادران و فرزندان زیادی داشت. یکی از این فرزندان خَلَف این توزیع، Linux Lite بود.

این توزیع در مقایسه با 3 سیستم عاملی که معرفی کردم، حجم بیشتری دارد و کمی بیشتر منابع دستگاه را درگیر می‌کند. اگر تا الان از ویندوز استفاده می‌کردید، با نصب Linux Lite چندان احساس غربت نمی‌کنید چون این سیستم عامل حال و هوای ویندوز 10 را دارد.

لینوکس لایت از مرورگر فایرفاکس استفاده می‌کند. از Thunderbird برای مدیریت ایمیل‌ها استفاده می‌کند. پخش‌کننده اصلی آن VLC Player بوده و کاربران برای انجام کارهای گرافیکی خود می‌توانند از GIMP استفاده کنند. همینطور در بحث نرم‌افزارهای اداری LibreOffice در اختیار شماست (شرمنده که خبری از فتوشاپ یا آفیس نیست. به هر حال آزاد بودن کمی فداکاری هم می‌خواهد)

اینم بخونید بد نیست: معرفی 5 توزیع برتر لینوکس برای تازه کارها (2019) + لینک دانلود

۵- Bodhi Linux | خوشمزه و لذیذ

Bodhi Linux یکی از سریع ترین و سبک ترین توزیع های لینوکس به حساب می‌آید

اولین چیزی که درباره Bodhi نظرم را جلب کرد، لوگو جذاب آن بود. درست است که از روی ظاهر قضاوت کردن درست نیست و آدم نباید عقلش به چشمش باشد، اما زیبایی Bodhi Linux من یک نفر را که شگفت زده کرد. این توزیع لینوکس به جزء قشنگ بودن مزایای دیگری هم دارد. مثلا سخت‌افزاری که در پایین آوردم کمتربن چیزی است که این توزیع برای اجرا به آن نیاز دارد:

  • 500 مگاهرتز پردازنده
  • 256 مگابایت حافظه RAM
  • 5 گیگابایت محل ذخیره سازی

بودهی لینوکس به خوبی مستندسازی شده است و یک WIKI عالی دارد. جامعه قدرتمنی از برنامه نویسان و افراد علاقه‌مند پشت این توزیع هستند و پشتیانی آن حرف ندارد. مثلا اگر دوست داشتید می‌توانید ترتیب یک چت فوری (Live Chat) بدهید و مشکلات خود را مطرح کنید (این کار با نرم افزار Discord انجام می‌شود) Bodhi انجمن‌های مختلفی هم دارد که برای پرسش و پاسخ گزینه خوبی است.